หลักสูตร “การพัฒนาศักยภาพบุคลากรสู่การเป็นนักจัดการงานวิจัยเชิงพื้นที่” หรือ ABC Academy เกิดจากความร่วมมือระหว่างหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนระดับพื้นที่ (บพท.) และมหาวิทยาลัยพะเยา เพื่อยกระดับบุคลากรให้เป็นกลไกกลางในการขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงผ่านกระบวนการวิจัยเชิงพื้นที่ จากการดำเนินงาน 2 รุ่นที่ผ่านมา โครงการประสบความสำเร็จในการผลิตนักจัดการงานวิจัย (ABC Academy Alumni) รวม 236 คน กระจายอยู่ทั่วทุกภูมิภาค อย่างไรก็ตาม จากการถอดบทเรียน (AAR) พบว่าความท้าทายในปัจจุบันไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการสร้างทักษะพื้นฐาน แต่คือการสร้าง “ผู้นำการเปลี่ยนแปลง” (Change Agents) ที่มีความเชี่ยวชาญเชิงลึกและสามารถสร้างผลกระทบเชิงสถาบันได้อย่างยั่งยืน สำหรับการขับเคลื่อนในรุ่นที่ 3 นี้ โครงการได้ปรับปรุงเนื้อหาหลักสูตร โดยมุ่งเน้นการจำแนกความแตกต่างระหว่างโจทย์ระดับ Community-based Research และ Area-based Research ให้ชัดเจนทั้งในเชิงหลักการและกระบวนการคิด เพื่อให้นักวิจัยสามารถรับมือกับโจทย์ที่มีความซับซ้อนในระดับยุทธศาสตร์ได้ นอกจากนี้ ยังมีการสอดแทรกทักษะการบริหารจัดการโครงการ (Project Management) การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึก และทักษะการสื่อสารเพื่อสร้างความร่วมมือ (Dialogue) เพื่อให้ผู้เข้ารับการอบรมสามารถมองโจทย์ใหม่ได้ทั้งแบบ Problem-based Project และ Problem-based Project

                    ประเด็นสำคัญที่เพิ่มเติมในหลักสูตรรุ่นที่ 3 คือเน้นการสร้าง Mindset ด้านจรรยาบรรณนักวิจัย (Code of Conduct) และธรรมาภิบาลวิจัย (Research Governance) ซึ่งครอบคลุมถึงการจัดการความเสี่ยงในการทำงานร่วมกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ทั้งในมิติความโปร่งใสทางวิชาการและกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง ขับเคลื่อนงานวิจัยเชิงพื้นที่เป็นไปอย่างมีธรรมาภิบาล นอกจากนี้ โครงการยังมุ่งเน้นการสร้างผลกระทบเชิงระบบ โดยขยายกลุ่มเป้าหมายเป็น 100 - 150 คน มุ่งเน้นไปที่ผู้บริหารสถาบันเพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบายในมหาวิทยาลัย และนักจัดการงานวิจัยรุ่นใหม่เพื่อสร้างเครือข่ายที่เข้มแข็ง พร้อมทั้งการจัดทำ Guiding Principles ร่วมกับผู้เชี่ยวชาญผ่าน Co-creation Platform เพื่อสังเคราะห์ชุดความรู้และวิธีการทำงานของหลักสูตรให้เป็นเอกสารวิชาการที่มีคุณค่าและเป็นต้นแบบในการพัฒนากำลังคนด้านการวิจัยเชิงพื้นที่ของประเทศ เพื่อสนับสนุนการขจัดความยากจนและลดความเหลื่อมล้ำทางสังคมอย่างยั่งยืนสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติและแผนด้าน ววน. ปี 2567-2570